bởi đâu
Định nghĩa
- Cụm từ nghi vấn:
- Hỏi về nguyên nhân, lý do: "bởi đâu" dùng để hỏi về nguồn gốc, căn nguyên dẫn đến một sự việc, tình trạng hoặc cảm xúc nào đó.
- Hỏi về nguồn gốc xuất phát: "bởi đâu" cũng có thể dùng để hỏi về điểm bắt đầu, nơi khởi phát của một điều gì.
Ví dụ sử dụng
Hỏi về nguyên nhân:
- Bởi đâu anh biết tin này? (Anh đã biết tin này từ nguyên nhân, nguồn tin nào?)
- Bởi đâu mà mối quan hệ của họ trở nên lạnh nhạt? (Nguyên nhân nào khiến mối quan hệ của họ không còn thân thiết?)
Hỏi về nguồn gốc xuất phát:
- Tiếng hát du dương ấy bởi đâu vọng tới? (Tiếng hát ấy phát ra từ nơi nào, từ đâu mà đến?)
- Bởi đâu có cơn gió mát lành thổi qua? (Cơn gió ấy bắt nguồn từ đâu?)
Các cách sử dụng nâng cao
- Trong văn chương, thơ ca: Cụm từ này thường xuất hiện trong ngôn ngữ văn học cổ điển hoặc thơ để tạo sự trang trọng, gợi cảm xúc hoài cổ, chất vấn về căn nguyên sâu xa.
- Bởi đâu nên nỗi truân chuyên này? (Vì đâu mà đến nỗi gian truân, vất vả thế này? - cách nói trang trọng, thi vị).
Biến thể và từ gần giống
- Vì đâu: Cụm từ đồng nghĩa, cùng dùng để hỏi nguyên nhân, lý do. "Vì đâu" phổ biến hơn trong ngôn ngữ hiện đại.
- Vì đâu nên nỗi? (Vì lý do gì mà thành ra như vậy?)
- Tại đâu: Thường dùng để hỏi về địa điểm cụ thể hơn là nguyên nhân.
- Do đâu: Nhấn mạnh nguyên nhân khách quan, nguồn gốc trực tiếp.
- Sự cố do đâu mà xảy ra? (Sự cố xuất phát từ nguyên nhân trực tiếp nào?)
Từ đồng nghĩa
- Vì sao: Tại sao, vì lý do gì.
- Nguyên do nào: Lý do nào.
- Căn nguyên nào: Nguồn gốc sâu xa nào.
Thành ngữ liên quan
- Bởi đâu nên nỗi: Thành ngữ dùng để hỏi hoặc than thở về nguyên nhân dẫn đến một kết cục không mong muốn, thường là buồn khổ, gian truân.
- Bởi đâu nên nỗi cách xa? (Vì đâu mà phải chia lìa?)